Nietolerancja pokarmów

Zaparcia są częstym objawem klinicznym u dzieci - w populacji do 12. roku życia stwierdza się je u 16-37% badanych. Najczęściej objawy występują okresowo i ustępują samoistnie, ale w pewnych przypadkach choroba ma charakter przewlekły. Przyczyny przewlekłego zaparcia nie są w pełni poznane. Za najistotniejsze w patogenezie choroby uważa się zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego oraz wpływ czynników psychicznych. Autorzy omawianego badania wysunęli na podstawie wcześniejszych obserwacji klinicznych hipotezę, że jedną z przyczyn zaparć u dzieci jest nietolerancja mleka krowiego. Na tym tle może dochodzić do patologicznych zmian w okolicy odbytu i w odbytnicy (szczeliny odbytu, rumień, obrzęk), które powodują ból przy defekacji, co w konsekwencji prowadzi do występowania przewlekłego zaparcia stolca. W celu potwierdzenia powyższej hipotezy autorzy przeprowadzili randomizowane badanie metodą podwójnie ślepej próby w układzie naprzemiennym (crossover), w którym ocenili wpływ diety bezmlecznej na występowanie przewlekłego zaparcia stolca u dzieci.

Badaniem objęto 65 dzieci w wieku 11-72 miesięcy (śr. 34,6 miesiąca), skierowanych do poradni gastrologicznej z powodu przewlekłego zaparcia stolca. Rozpoznanie to stawiano, gdy dziecko miało jedno wypróżnienie co 3-15 dni, towarzyszył mu ból brzucha i(lub) odbytu, a leczenie lekami przeczyszczającymi (laktuloza, olej mineralny) nie dawało poprawy. Z badania wykluczono dzieci, u których ustalono przyczynę zaparcia stolca (wady anatomiczne, niepożądane działanie leków, stan po zabiegu chirurgicznym na jelicie grubym itp.), a także te, u których stosowano dietę eliminacyjną bez białek mleka krowiego przed badaniem. U 49 spośród 65 dzieci stwierdzono szczeliny odbytu przed włączeniem do badania. Po 15 dniach wstępnej obserwacji chorych losowo przydzielono do jednej z dwóch grup: w pierwszej stosowano dietę opartą na mleku krowim, a w drugiej podawano dzieciom mleko sojowe i wyeliminowano z diety białka mleka krowiego. Po 2 tygodniach stosowania powyższej diety następowała 7-dniowa przerwa, podczas której nie wprowadzono ograniczeń żywieniowych, po czym zamieniono dietę w obu grupach na kolejne 2 tygodnie - w pierwszej stosowano mleko sojowe, a w drugiej preparaty mleka krowiego. Wynik leczenia uznano za dobry, gdy dziecko podczas stosowania diety (2 tygodnie) miało co najmniej 8 wypróżnień.

Dobry wynik leczenia zaobserwowano u 44 dzieci (68%), przy czym poprawę zanotowano tylko w czasie stosowania diety bezmlecznej (tzn. bez białek mleka krowiego). W okresie podawania preparatów sojowych u wszystkich dzieci w ciągu 7 dni stwierdzono zanikanie szczelin odbytu, obrzęku i rumienia w okolicy odbytu oraz ustąpienie bólu przy defekacji. Objawy te pojawiły się ponownie w ciągu 3-6 dni od ponownego wprowadzenia mleka krowiego do diety, często przed wystąpieniem zaparcia stolca.

W porównaniu z chorymi, którzy nie odpowiedzieli na leczenie (21 badanych), u dzieci, u których uzyskano dobry wynik po zastosowaniu diety bezmlecznej (44 badanych), znamiennie częściej stwierdzono: inne objawy alergii, takie jak nieżyt nosa, zapalenie skóry czy nawracające epizody zapalenia oskrzeli ze świstem (1/21 vs.11/44, p = 0,05); co najmniej jeden z następujących objawów: występowanie IgE swoistych dla białek mleka krowiego w surowicy, eozynofilia krwi obwodowej, dodatnie testy skórne z białkami mleka krowiego (4/21 vs.31/44 dzieci, p <0,001); szczeliny odbytu, obrzęk i rumień okolicy odbytu (9/21 vs. 40/44, p <0,001); cechy zapalenia w wycinku błony śluzowej odbytnicy (5/21 vs. 26/44, p = 0,008). Miesiąc po zakończeniu badania u wszystkich 44 dzieci, u których uzyskano poprawę w czasie stosowania diety bezmlecznej, potwierdzono nietolerancję białek mleka krowiego na podstawie wyniku testu prowokacji, który przeprowadzono metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanej z użyciem placebo (preparat sojowy). Autorzy wyciągnęli wniosek, że przyczyną przewlekłego zaparcia stolca u niektórych dzieci jest nietolerancja białek mleka krowiego.

Żródło: mp.pl